اهمیت عفونت های رایج در بخش های ویژه

اهمیت عفونت های رایج در بخش های ویژه

گرچه تختهاي ICU در بيمارستان ها كمتر از 10% كل تختها  را در بهترين شرايط بيمارستاني تشكيل مي دهد ولي تا حدود 20% عفونتهاي بيمارستاني در ICU رخ مي دهد، علل مختلفي را براي اين افزوني بر مي شمارند كه مي توان آنها را بصورت خلاصه طرح نمود. وجود بيماريهايي زمينه اي مانند ديابت نارسايي كليه، بدخيمي و غيره ،  در بسياري از بيماران، بهم خوردگي شرايط فيزيولوژيك بصورت حاد  رخ مي دهد.

وجود كاتترهاي مختلف وريدي ادراري و دستگاههاي تهويه مصنوعي براي بيماران كه همه شرايط منجر به كلنزه شدن ميكرو ارگانسيم هاي حساس و مقاوم گرم منفي و مثبت در بيماران شده و توسط دستهاي پرسنلي كه مرتب در حين مراقبت از بيماران اين كاتترها را دستكاري مي كنند و بعلت مراقبت از چند بيمار به ديگران منتقل مي كنند، نيز از اهم موارد است نكته اساسي ديگر مسئله مصرف آنتي بيوتيك چه بجا و چه نابجا قبل از بستري در ICU و يا در حين بستري است و بستريهاي طولاني در ICU و قبل از آن نيز از علل ديگر است

همه اين موارد منجر به پيدايش ميكروب هاي مقاوم به چندين نوع آنتي بيوتيك تحت عنوان MDRS(Multiple Drag Resistant. Pathogens مي شوند كه امروز از علل مهم مرگ و مير و هزينه بالاي بيماران در ICU ها و بطور كلي در بيمارستانهاست. 

 به منظور كنترل عفونتهاي مذكور لازم است دو استراتژي كلي:

1 - مصرف بهينه آنتي بيوتيك با ايجاد كمتيه هاي تجويز مناسب آنتي بيوتيك در بيمارستانها 
2 - سيستم مراقبت و نظارت بر عفونتهاي بيمارستاني و پايش اپيدمي هاي بيمارستاني و گزارش موارد. آموزش و مهمتر از همه شستن دستهاي پرسنل در اجرا نمائيم.

 شستشو دست از اقدامات مهمي است كه گرچه پذيرش آن از طرف پرسنل بسيار كم است ولي مهمترين عامل در كنترل عفونت بيمارستاني است. آب و صابون و در صورت عدم دسترسي به دستشويي مناسب در بخش استفاده از ژلهاي حاوي الكل براي دستها مي تواند توصيه شود.

پیشنهاد ها در خصوص کنترل عفونت های بیمارستانی

پيشنهادها

متاسفانه در كشور ما تاكنون به معضل عفونت بيمارستاني آن چنان كه شايسته است پرداخته نشده است. عدم وجود نظام مراقبت فعال كنترل عفونت بيمارستاني ، عدم سيستم‌هاي گزارش دهي، فقدان پست ثابت سازماني براي پرستاران كنترل عفونت و تعويض مكرر آنان و نبود مراكز آموزشي آكادميك و دانشگاهي ويژه پرستاران كنترل عفونت ، عدم فعاليت چشمگير كميته هاي مركزي كنترل عفونت بيمارستاني و در نتيجه نداشتن بازتاب و انعكاس فعاليت‌هاي كميته هاي بيمارستاني، عدم بكارگيري اپيدميولوژيست در بيمارستان و بالاخره عدم آشنايي دانشجويان رشته هاي پزشكي و ساير رشته هاي پيراپزشكي با عفونت بيمارستاني باعث شده اند تا آمار صحيح و دقيقي در رابطه با ميزان شيوع و بروز عفونت‌هاي بيمارستاني در كشور موجود نباشد كه خود امكان هرگونه برنامه ريزي و مداخله در اين زمينه را با شكست مواجه خواهد نمود. به منظور اصلاح نقايص موجود توصيه مي‌شود :

�        

ادامه نوشته

جلوگيري از مقاومت ميكروارگانيسم‌ها به آنتي بيوتيك‌ها

جلوگيري از مقاومت ميكروارگانيسم‌ها به آنتي بيوتيك‌ها

افزايش مقاومت باكتري‌ها به انواع آنتي بيوتيك‌ها باعث افزايش مرگ و مير و ناخوشي و طول مدت اقامت در بيمارستان بدنبال اكتساب عفونت‌هاي بيمارستاني مي‌شود. مصرف بيش از حد آنتي بيوتيك‌ها باعث اتلاف منابع مالي نيز مي‌گردد به نحوي كه 20 تا 50% كل هزينه هاي دارويي بيمارستان‌ها را شامل مي‌شود. بيش از نيمي از بيماران بستري در بيمارستان با آنتي بيوتيك‌ها تحت درمان قرار مي‌گيرند و اين درحالي است كه حدود 50% تمام آنتي بيوتيك‌هاي تجويز شده به شكل داروي غلط، دوز غلط يا به مدت نامناسب  بكار رفته اند. طبق بررسي‌هاي انجام شده در يك مركز دانشگاهي خارجي مصرف وانكومايسين 200 برابر افزايش نشان مي‌دهد ولي در دو سوم موارد از آن استفاده غيرضروري مي‌شو.

ظهور مقاومت به آنتي بيوتيك‌ها كه ساليانه هزينه اي معادل 4 ميليون دلار به كشور آمريكا تحميل مي‌كند علاوه بر مصرف نابجاي آنتي بيوتيك‌ها ناشي از استفاده بيشتر از اقدامات تهاجمي، افزايش تعداد ميزبان‌هاي حساس و دچار نقص ايمني و عدم رعايت نكات عملي در زمينه كنترل عفونت مي‌باشد (23). افزايش بروز مقاومت ميكروب‌ها به آنتي بيوتيك‌ها بويژه در ICU مشهود است و بروز استافيلوكوك آرئوس مقاوم به متي سيلين (MRSA)، انتروكوك مقاوم به وانكومايسين (VRE)، و باسيل‌هاي گرم منفي مقاوم در ICU رو به افزايش مي‌باشد (24) و طبق آمار موجود حداقل در 70% موارد عفونت بيمارستاني، مقاومت به يك آنتي بيوتيك وجود دارد.

در همه گيري عفونت بيمارستاني نيز مقاومت ميكروبي وجود دارد. همه گيري بيمارستاني، 5 تا 10% تمام موارد عفونت بيمارستاني را شامل شده و شيوعي معادل يك در هر 10000 پذيرش بيمارستاني دارد. حين مطالعه همه گيري مشخص گرديد كه 85% باكتري‌هاي استافيلوكوك آرئوس، به متي سيلين و 69% موارد انتروكوك به وانكومايسين مقاوم بوده اند.با رعايت برنامه هاي كنترل عفونت در بيمارستان مانند محدوديت مصرف آنتي بيوتيك‌هاي وسيع الطيف، تدوين پروتوكل‌هاي درماني جهت بكارگيري آنتي بيوتيك‌ها، آموزش كاركنان و تاكيد بر شستن دست‌ها مي‌توان از بروز مقاومت‌هاي ميكروبي كاست.

جمع آوري و دفع زباله بيمارستاني

جمع آوري و دفع زباله بيمارستاني

جمع آوري و دفع زباله بيمارستاني به شكل بي خطر يكي از اقدامات ضروري در بيمارستان است (21). زباله بيمارستاني به تمام انواع زباله دفع شده در بيمارستان اعم از بيولوژيك و غيربيولوژيك اطلاق مي‌گردد كه قصد استفاده مجدد از آن‌ها وجود ندارد. زباله پزشكي بخشي از زباله بيمارستاني است كه ناشي از انجام اقدامات تشخيصي ودرماني جهت بيماران مي‌باشد. زباله عفوني شامل بخشي از زباله پزشكي است كه توانايي انتقال بيماري‌هاي عفوني را دارد.

مركز پيشگيري و كنترل بيماري‌ها (CDC)، پنج نوع زباله بيمارستاني را عفوني تلقي مي‌كند كه عبارتند از زباله هاي ميكروبيولوژيك، پاتولوژيك، لاشه حيوانات آلوده، خون و اشياي نوك تيز. سازمان حفاظت از محيط زيست (EPA) علاوه بر پنج نوع زباله فوق، زباله حاصل از جداسازي بيماران مبتلا به امراض مسري را نيز عفوني در نظر مي‌گيرد.

جدا نمودن زباله ها از يكديگر و قرار دادن آن‌ها در ظروف ياكيسه هاي پلاستيكي جداگانه، دفع وسايل نوك تيز در داخل ظروف مقاوم و محكم، و وجود برچسب مخصوص روي زباله هاي عفوني، به دفع بي خطر و مطمئن زباله ها كمك مي‌كند.

موثرترين و ارزانترين روش‌هاي دفع زباله هاي عفوني، سترون سازي آن‌ها با بخار و سوزاندن آن‌ها مي‌باشد، ولي زباله هاي مواد راديواكتيو و داروهاي ضد سرطان نبايد با بخار سترون گردند. سوزاندن زباله براي تمام انواع زباله هاي عفوني مناسب است و براي زباله هاي پاتولوژيك و اشياي نوك تيز، روش ايدآل محسوب مي‌گردد. زباله هاي مايع نيز مي‌توانند پس از گندزدايي با مواد شيميايي به داخل فاضلاب ريخته شوند.

 

گندزدايي (Disinfection)، سِتَروَن‌سازي (Sterilization) و كنترل زباله بيمارستاني

گندزدايي (Disinfection)، سِتَروَن‌سازي (Sterilization) و كنترل زباله بيمارستاني

يكي از اقدامات ضروري جهت كنترل عفونت بيمارستاني، برنامه ريزي و تعيين خط مشي در مورد گندزدايي و سترون سازي تجهيزات و وسايل در بيمارستان است زيرا احتمال انتقال عفونت به بيماران به دنبال آلودگي وسايل هميشه وجود دارد (18). بسته به كاربرد لوازم، سطح گندزدايي متفاوت است.

ادامه نوشته

شستن دست

شستن دست

شستن دست‌ها به تنهايي مهمترين راه پيشگيري از عفونت‌هاي بيمارستاني به شمار مي‌آيد . شستن دست‌ها مي‌تواند توسط صابون‌هاي معمولي يا انواع ضدميكروبي صورت گيرد. شستن دست با صابون‌هاي معمولي و آبكشي باعث مي‌شود تا ميكروارگانيسم‌ها از روي پوست زدوده شوند (روش مكانيكي). شستن دست با محصولات ضد ميكروبي باعث كشته شدن ميكروارگانيسم‌ها يامهار رشد آن‌ها مي‌گردد كه به آن ضد عفوني كردن گويند.

پوست دست كاركنان پزشكي داراي ميكروارگانيسم‌هاي مقيم يا ثابت و انواع موقت است. اكثر ميكروب‌هاي مقيم پوست در لايه هاي سطحي قرار دارند ولي حدود 10 

ادامه نوشته

احتیاط های اسناندارد در کنترل عفونت

احتياط‌هاي استاندارد

به منظور كاهش خطر انتقال ميكروارگانيسم‌ها از منابع شناخته شده يا ناشناخته در بيمارستان، احتياط‌هاي استاندارد بكار مي‌روند. رعايت احتياط‌هاي استاندارد براي تمام بيماران ضروري است، بدون آنكه نوع بيماري آن‌ها در نظر گرفته شود.

 

در مواقع مواجهه و تماس با هر يك از موارد ذيل بايد احتياط‌هاي استاندارد رعايت شوند :

� خون

� تمام مايعات، ترشحات، و مواد دفعي بدن به جز عرق بدون در نظرگرفتن وجود 

ادامه نوشته

ايزولاسيون يا جداسازي بيماران در بيمارستان

ايزولاسيون يا جداسازي بيماران در بيمارستان :

به منظور پيشگيري از انتقال ميكروارگانيسم‌ها از بيمار عفوني يا كلونيزه با ميكروارگانيسم به ساير بيماران، كاركنان و حتي عيادت كنندگان، اتخاذ خط مشي‌هاي عملي ضروري است (12، 13). در سال 1983 ميلادي، مركز پيشگيري و كنترل بيماري‌ها (CDC) دو سيستم جداسازي را پياده كرده بود كه شامل جداسازي براساس گروه بيماري(Category Specific I) و نوع بيماري (Disease Specific I) مي‌شد. در سال 1985 نيز به منظور جلوگيري ازانتقال پاتوژن‌هاي منتقله از راه خون مانند هپاتيت B و ويروس نقص ايمني اكتسابي (HIV)، رعايت احتياط‌هاي عمومي يا همه جانبه (Universal precautions) را توصيه نمود. بدليل احتمال انتقال عوامل بيماري زا از راه هاي ديگر به جز خون، مانندتماس مستقيم، راه هوايي يا تماس با قطرات، در سال 1996 رعايت احتياط‌هاي استاندارد (Standard P.) و احتياط براساس راه انتقال عفونت (Transmission - Based P.) فرض گرديد كه شرح داده خواهند شد. امروزه رعايت احتياط‌هاي استاندارد، مهمترين جزء اقدامات جداسازي بيماران محسوب مي‌گردد.

مراقبت از كاركنان پزشكي

كاركنان حرفه هاي پزشكي، در معرض خطر مواجهه با بيماري‌هــاي قابل سرايـت در بيمارستان مي‌باشنـد بديهي است بدنبال ابتلا به بيماري، خطر انتقال عفونت از كاركنان به بيماران، ساير كاركنان و اعضاء خانواده آن‌ها وجود دارد. يكي از وظايف كميته هاي كنترل عفونت، محافظت از كاركنان در مقابل عفونت‌هاي بيمارستاني و نيز در مقابل مواجهه شغلي بويژه با خون و مواد بالقوه آلوده مي‌باشد. بدين لحاظ واكسيناسيون كاركنان، رعايت احتياط‌هاي عمومي (استاندارد) و ساير قوانين مربوط 

ادامه نوشته

نظام مراقبت عفونت بيمارستاني (Surveillance)

نظام مراقبت عفونت  بيمارستاني (Surveillance)

نظام مراقبت عبارت است از جمع آوري، تجزيه، تحليل و تفسير اطلاعات و داده هاي بهداشتي به صورت سيستماتيك و فعال (جاري) طي فرآيند پايش (Monitoring) و توصيف يك واقعه بهداشتي. اطلاعات بدست آمده جهت طراحي، بكارگيري و ارزيابي مداخلات و برنامه هاي مربوط به بهداشت عمومي و كنترل عفونت بيمارستاني مورد استفاده قرار مي‌گيرند. اين اطلاعات، نياز‌هاي مربوط به فعاليت‌ها در زمينه بهداشت عمومي وكنترل عفونت بيمارستاني را تعيين نموده و كارآيي و اثر بخشي برنامه ها را 

ادامه نوشته

روشهای کنترل عفونت بیمارستانی و وظایف کمیته کنترل عفونت

روش‌هاي كنترل عفونت بيمارستاني

هدف اصلي برنامه كنترل عفونت، كاهش خطر اكتساب عفونت بيمارستاني و در نتيجه محافظت از بيماران، كاركنان بيمارستان (و دانشجويان) و عيادت كنندگان است. به منظور رسيدن به اين هدف، تشكيلاتي در بيمارستان‌ها پديد آمده است كه به آن كميته كنترل عفونت بيمارستاني (Infection Control Committee) گويند. كميته كنترل عفونت در بيمارستان (6 و 7) مسئوليت برنامه ريزي و ارزيابي كليه امور مربوط به كنترل عفونت را بر عهده دارد. اعضاي اين كميته عبارتند از :

ادامه نوشته

عوامل مستعد كننده بيماران به عفونت‌هاي بيمارستاني

عوامل مستعد كننده بيماران به عفونت‌هاي بيمارستاني عبارتند از :

 

�        سن بيمار (نوزادان، افراد مسن)

�        بيماري زمينه اي مانند نارسايي عضو (سيروز كبدي، ديابت مليتوس، بيماري مزمن انسدادي ريه، نارسايي كليه)، سرطان، نوتروپني

�        نقص ايمني مادرزادي يا اكتسابي (ايدز، درمان با دارو‌هاي سركوب كننده دستگاه ايمني، سوء تغذيه).

�        آسيب پذيري در مقابل عفونت‌هاي ويروسي

�        اختلال در سد دفاعي جلدي مخاطي بدنبال تروما، سوختگي، جراحي، اندوسكوپي، كاتترهاي متمكن، بيماري‌هاي پوستي و مخاطي

�        بيهوشي، ايجاد خواب آلودگي (Sedation) كه به سركوب سرفه يا كاهش 

ادامه نوشته

راه هاي انتقال ميكروارگانيسم‌ها در بيمارستان وپاتوژن‌هاي منتقله بر اساس راه انتقال

راه هاي انتقال ميكروارگانيسم‌ها در بيمارستان

در بيمارستان ميكروارگانيسم‌ها مي‌توانند به طرق مختلف منتقل گردند  و گاهي يك ميكروب مي‌تواند از چند طريق منتقل شود. راه هاي انتقال ميكروارگانيسم‌ها در بيمارستان عبارتند از :

 1) انتقال از طريق تماس(Contact)  : تماس، شايع‌ترين و مهمترين راه انتقال عفونت‌هاي بيمارستاني به شمار مي‌آيد و به سه زير گروه تقسيم مي‌شود :

ادامه نوشته

اهميت عفونت بيمارستاني

اهميت عفونت بيمارستاني

عفونت‌هاي بيمارستاني از چند جنبه حائز اهميت مي‌باشند :

� مرگ و مير و ناخوشي بيماران

� افزايش طول مدت بستري بيماران در بيمارستان

� افزايش هزينه هاي ناشي از طولاني شدن اقامت بيماران، اقدامات تشخيصي و درماني

بررسي‌ها از سال 1970 تا 1975 ميلادي نشان داده اند كه در آمريكا به ازاي هر 

ادامه نوشته

تعریف عفونت بیمارستانی و انواع عفونت های بیمارستانی

عفونت بيمارستاني  

عفونت بيمارستاني به عفونتي گفته مي‌شود كه پس از پذيرش بيمار در بيمارستان (48 يا 72 ساعت بعد) يا طي دوره اي مشخص (10 تا30 روز) پس از ترخيص بيمار (25 تا 50% عفونت‌هاي زخم جراحي، پس از ترخيص بيمار ظاهر مي‌گردند) رخ دهد و در زمان پذيرش بيمار وجود نداشته و در دوره نهفتگي خود نيز نبايد قرار داشته باشد. در صورتي كه بدنبال اعمال جراحي، در بدن بيماران جسم خارجي كار گذاشته شود (Implant)، عفونت بيمارستاني مي‌تواند تا يكسال پس از اينگونه 

ادامه نوشته

تاریخچه کنترل عفونت

در سال‌هاي اخير ساختمان‌هاي جديد و مجهز به نام بيمارستان ساخته شده اند كه انواع خدمات تشخيصي و درماني را به بيماران ارائه مي‌نمايند ولي گاهي اين اقدامات به طور اجتناب ناپذير به كسب عفونت‌هاي بيمارستاني توسط بيماران منجر مي‌گردد كه ممكن است حتي به فوت بيماران نيز بيانجامد.

تاريخچه عفونت بيمارستاني (به سال‌ها قبل بر مي‌گردد. درقرن هيجدهم و نوزدهم ميلادي، زنان فقير جهت زايمان به زايشگاه ها مراجعه مي‌نمودند ولي ميزان مرگ و مير در اين مراكز به حدي زياد بود كه در سال 1850 ميلادي،توماس لايت فوت (Thomas Lightfoot) در مجله پزشكي لندن نوشت : 

ادامه نوشته